ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੇਖ
ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ


ਅੱਜ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਵਿਚਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਜੋ ਮਾਨਵ-ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਖੋਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਸਲਾਮ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ 'ਪੰਜਾਬੀਅਤ' ਦੀ ਤਾਂ ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਉਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਪਹਿਰਾਵੇ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਭਾਰੂ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੱਲ ਅੱਜ ਦੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਉਸ ਵਰਗ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ, ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਯੁਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਈ ਬੈਠਾ।

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਚੁਨੌਤੀ ਨੂੰ ਕਬੂਲਣ ਰਾਜਨੀਤਕ ਧਿਰਾਂ


ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਬਾਰੇ ਅਹਿਮਦ ਸਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਵਰਗੇ ਧਾੜਵੀ ਨੇ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ 'ਇਹ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਹਨ'। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਅਪਣੇ ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿਚ 'ਚੜ੍ਹੇ ਪੁੱਤਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਛੈਲ ਬੰਕੇ, ਜੈਸੇ ਬੇਲਿÀੁਂ ਨਿਕਲਦੇ ਸ਼ੇਰ ਮੀਆਂ' ਲਿਖ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਰੀਰਾਂ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

'ਸਰਮੁ ਧਰਮੁ ਦੋਇ ਛਪੁ ਖਲੋਇ ਕੂੜੁ ਫਿਰਹਿ ਪਰਧਾਨੁ ਵੇ ਲਾਲੋ'

ਪੰਜਾਬ ਅਪਣੀ ਅਣਖ, ਆਬਰੂ, ਜਾਂਬਾਜ਼ੀ, ਸਾਹਸ, ਬੀਰਤਾ, ਧੀਰਤਾ, ਸਵੈਮਾਣ, ਆਪਾਵਾਰਤਾ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਮਿਸਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਭਰ ਜਵਾਨੀਆਂ ਕਾਲ ਕੋਠੜੀਆਂ, ਗੁਮਨਾਮੀਆਂ ਅਤੇ ਫਾਂਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁੰਮਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਜਨਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਲੱਖਣਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਰਜਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਸਮਤਲ ਨਵੇਂ ਪੂਰਨੇ ਪਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਤੇ ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਜਿਹੀਆਂ ਵੀਰਾਂਗਣਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਹੀ ਸਿਰਜ ਦਿਤਾ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੇਤ ਟਿੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ

ਅਜੋਕੇ-ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦਿਆਂ-ਕਰਦਿਆਂ ਕਈ ਵਾਰ 1970 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਰੇਤ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਟਿੱਬੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਇਲਾਕੇ ਤਾਂ ਰੇਤ ਲਈ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੂਈ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਗਤੀ ਫੜੀ ਕਿ ਵੇਖਦੇ-ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੇਤ ਦੇ ਟਿੱਬੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ। ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਨਹਿਰਾਂ-ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਹੁਤਾਂਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਸਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਕੁੱਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟਿੱਬੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ।

ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿਧੀਆਂ


ਅਧਿਆਪਨ ਨੂੰ ਇਕ ਬੜਾ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਿੱਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ। ਬਦਲਦੇ ਵਕਤ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ  ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਕਾਮਯਾਬ ਵੀ ਰਹੀਆਂ। ਅੱਜ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਔਰਤ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਮੋਹ ਸੀਮਿਤ ਸਮਾਂ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਸੀ। ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਨੌਕਰੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਪ੍ਰਵਾਰ ਵੀ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਦਸਵੀਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਰ ਕੇ ਸੁਖਾਲੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉੱਚ ਸਿਖਿਆ ਵੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵਿਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ।

ਬੱਚੇ ਦੀ ਸ਼.ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਰਖਦੀ ਹੈ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ


ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਅਪਣੇ-ਅਪਣੇ ਥਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਨਸਲ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨ ਡਾ. ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਅਨੁਸਾਰ ''ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਕੌਮ ਦਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕ ਨਗਰ ਵਾਂਗ ਜਿਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿਚ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਹਰ ਵਾਸੀ ਨੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਇੱਟ ਚਿਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।'' ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਇਕ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਨ ਸਮੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੁਨੀਆਂ ਕੱਢਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਉਸੇ ਸੁਰ ਆਧਾਰ ਤੇ ਰੋਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਉਹ ਗਰਭਕਾਲ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿਚ ਅਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਬੱਚਾ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਪਣੀ ਸਿਖਣ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਮਾਂ ਤੋਂ ਸਿਖਦਾ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਤਾਂ ਕਈ ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪੜ੍ਹ-ਸੁਣ ਕੇ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਦੋ ਕੁ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸਨ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅੱਜ ਇਥੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਹਨ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਦਮ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨੀ ਹਿਤਾਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦਾ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਕੌੜਾ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿਸਾਨੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਕਿਸਾਨ ਵਿਚਾਰਾ ਅਪਣੀ ਹੋਣੀ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦ ਦੋ-ਚਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਲਾਗਤਾਂ ਤਾਂ ਆਏ ਦਿਨ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਉਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਵਾਜਬ ਭਾਅ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੇ। ਫ਼ਲਸਰੂਪ ਖੇਤੀ ਘਾਟੇ ਵਿਚ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਧਰ ਕਿਸਾਨ ਕੋਲ ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੁਨਰ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਘਾਟਾ ਖਾ ਕੇ ਵੀ ਮੁੜ ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ/ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਰੁਸਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਕਰਜ਼ਈ ਹੈ।

ਸਾਂਝੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ

ਮਨੁੱਖ ਅਪਣੇ-ਆਪ ਵਿਚ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਸਮਰੱਥ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕਟ-ਤਕਲੀਫ਼ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕਲ ਕੀ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਆਦਮੀ ਇਕੱਲਿਆਂ ਇਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੁਆਂਢੀ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਇਕ ਦਾਸਤਾਨ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਹਾਂ।

ਸਮਾਜ ਦਾ ਟੇਢਾ ਨਜ਼ਰੀਆ

ਬੜੀ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਟੇਢਾ ਝਾਕਣ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ  ਜਾਂਦਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਸਗਣਾ ਜਾਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੀ ਟੇਢਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਾਲੋਂ ਬੇਚਾਲ ਕਰਨਾ, ਨਕਲ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਉਤੇ ਸੜਨਾ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਵਿਖਾਉਣਾ ਆਦਿ ਸਾਡੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਹੈਪੀ ਭੂਚਾਲ

ਹੁਣ ਪਹਿਲੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ 4 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਦਿਵਸ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਣਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ। ਰਾਤ ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਆਏ ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਨਾਂ ਦੇ ਮੂਰਖ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਕਈ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ, ਲੇਖਕ, ਕਵੀ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਪਣੀ ਨੀਂਦ ਖ਼ਰਾਬ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਸੱਭ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸੀ। ਜੋ ਇਸ ਦਿਨ ਮੂਰਖ ਬਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪਣੀ ਰਾਤ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਜਾਗ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰੀ। ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਲੋਕ ਬਿਸਤਰੇ ਦਾ ਨਿੱਘ ਛੱਡ ਕੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਚੌਕਾਂ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਸੋ ਲੋਕ ਰਾਤ 2 ਵਜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਵੇਰੇ 5 ਵਜੇ ਤਕ ਮੂਰਖ ਬਣਦੇ ਵੇਖੇ ਗਏ।

ਪੰਜਾਬ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਜਾਤ-ਪਾਤੀ ਕੋਹੜ (2)


(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਕਲ ਦਾ ਅੰਕ ਵੇਖੋ)
ਜਾਤ-ਪਾਤੀ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਤੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਵਿਤਕਰੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕਾਜ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕੁਰਆਨ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਵੱਡਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੋ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ ਉਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸੂਤਰ ਹੈ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਜਵਾਬ ਅਪਣੀ ਵਾਰ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਥਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਤਾ:

ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ


ਬਸੰਤ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਸਮ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਠੰਢ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਹਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਲਗਦੇ ਹਨ।

12345678910...
Findus on Facebook
ਚ੍ਰਚਿਤਖ਼ਬਰਾਂ
ਅਜ ਦਾ ਅਖਬਾਰ
ਤੁਹਾਡਾਸੁਝਾਅ

Corporate Office : #3037 Sector-19D, Chandigarh

Phone: +91-172 - 2542033, 2542066

Press : D-12 Industrial Area, Ph-1, S.A.S. Nagar, Mohali, Punjab.

Phone: +91-172 - 3047671 / 72

Fax : +91-172 - 5013421

Email : admin@rozanaspokesman.com

General Manager : Mr Rajinder singh

Phone : 9855554387

Rozana Spokesman is a Punjabi-language daily newspaper in India. During its earlier years it was a weekly newspaper. The newspaper takes an independent stand in all the matters related to Punjab, and Sikhs and the Sikh religion in particular

Copyright © 2016 Rozana Spokesman